Akciğer Solunumu Hakkında Kısa Bilgi

Akciğer Solunumu Hakkında Kısa Bilgi
Akciğer solunumu ergin kurbağalarda, sürüngenlerde, kuş ve memelilerde görülür. Bu canlıların akciğerleri enerjiye olan ihtiyaçlarına göre farklı derecelerde gelişmişlik gösterir. Örneğin kurbağalarda akciğerler boş bir keseye benzerken sürüngenlerde biraz daha gelişmiş bölmeli bir yapı gösterir. Hatta aynı türe ait olsalar bile farklı ortamlarda yaşayan bireyler arasında da farklılıklar görülebilir. Örneğin oksijen oranı düşük olan Himalaya Dağları’nın tepelerindeki köylerde yaşayan insanların akciğer hacmi büyüktür. Dağların eteklerinde oksijence zengin bölgelerde yaşayan insanların akciğerleri, yükseklerde yaşayanlardan daha küçük hacme sahiptir.

akciger-solunumu

kuslarda-akciger-solunumu

Kuşların akciğerleri diğer omurgalılardan farklı bir yapı gösterir. Bu canlılarda karın, boyun ve kanatlarda akciğerlere bağlı hava depolayan keseler bulunur. Bu keseler vücut yoğunluğunu azaltarak uçmayı kolaylaştırır. Gaz alış verişinde doğrudan görev almayıp akciğerlere hava akışını bir körük gibi yönlendirir. Soluk alınırken ön ve arka hava keseleri genişler. Arkadaki hava keseleri dışarıdan gelen temiz hava ile dolar. Öndeki keselere ise akciğerlerden gelen kirli hava girer. Soluk verirken hava keseleri kasılır. Arka keselerdeki temiz hava akciğerlere geçer. Ön hava keselerindeki kirli hava da dışarı çıkar . Solunumda akciğerlere daima temiz hava verilir. Hava akımı tek yönlüdür ve kanın akış yönüne zıttır. Böylece kuşlar, havadaki oksijeni kesintisiz olarak alabilir ve oksijenin az olduğu yükseklerde dahi rahatça oksijen gereksinimini karşılayabilir. Soludukları havanın içerisindeki oksijenden faydalanma oranı memelilerde % 20-25 iken kuşlarda bu oran % 80-90’a ulaşır.

kuslarda-soluk-alip-verme

Memelilerin akciğerlerinde diğer omurgalılardan farklı olarak alveol-ler yer alır. Alveoller sayesinde solunum yüzeyi çok genişlemiştir. Alveol çeperleri ince ve nemli olup kılcal damarlarla çevrilmiştir. Ayrıca yalnız memelilerde bulunan diyafram, karın ve göğüs boşluğunu birbirinden ayırır ve kaslı yapıya sahiptir.

Deri, solungaç, trake ve akciğer solunumu yapan canlılarda solunum organlarının bazı özelliklerinin ortak olduğu görülür. Buna göre tüm solunum organlarının solunum yüzeyleri ince ve daima nemlidir. Kısa sürede daha fazla gaz alış verişi yapabilmek için solunum yüzeyleri genişlemiştir. Gaz değişimi difüzyonla gerçekleşir. Trakeler hariç diğer solunum organları kılcal kan damarı bakımından zengindir. Çünkü solunum gazlarının solunum organlarından hücrelere kadar taşınması dolaşım sistemiyle sağlanır.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir