Büyük Millet Meclisine Karşı İsyanlar

Büyük Millet Meclisine Karşı İsyanlar
BMM’nin açılışından sonra en çok uğraştıran konulardan biri Anadolu’nun çeşitli yerlerinde Meclise karşı çıkan ayaklanmalar olmuştur. Bu ayaklanmalar İstanbul Hükûmeti ve İtilaf Devletlerinin desteği ile kısa sürede Anadolu’ya yayıldı.
İstanbul Hükûmeti Millî Mücadele hareketini yok etmek için halkımızın dinî duygularını dahi istismar etmekten çekinmemiş, Millî Mücadele hareketine katılanları asi ilan etmiştir. Bununla da yetinmeyen İstanbul Hükûmeti Kuvayımilliye’ye karşı Kuvayıinzibatiye (Halifelik ordusu) adını verdiği bir ordu kurdu.
İstanbul Hükûmeti’nin İtilaf Devletlerinin desteğiyle çıkardığı ayaklanmalar dışında BMM azınlıklar ve düzenli orduya katılmak istemeyen bazı eski Kuvayımilliye birliklerinin de ayaklanmaları ile uğraşmak zorunda kaldı. Çerkez Ethem ayaklanması Kuvayımilliye birliklerinin çıkardığı ayaklanmalardan biridir.
Bunların yanında Anadolu’da; Anzavur, Afyor, Bolu ve Düzce, Bozkır, Cemil Çeta, Koçgirî, Konya, Millî Aşiret, Yozgat isyanları gibi pek çok ayaklanma yaşanmıştır.

BMM Hükûmeti de güvenliği sağlamak için bazı tedbirleri alma gereğini duydu. Bu tedbirlerin başında İstiklal Mahkemelerinin kurulması ve Hıyanetivataniye Kanunu’nun (29 Nisan 1920) kabul edilmesi gelir. Bu Kanunun ilk maddesi şöyledir:
“TBMM’nin yasallığına karşı ayaklanmaya yönelik sözle, yazıyla ya da doğrudan bilerek karşı çıkan, yayında bulunan kişiler vatan haini sayılacaktır.” İstiklal Mahkemeleri ve Hıyanetivataniye Kanunu TBMM’nin Anadolu’da otorite kurmasında önemli rol oynadı. BMM Kuvayımilliye güçlerinin desteği ile takviye edilmiş askerî birlikler ile ayaklanmaları bastırdı. İsyanlarda yer alanlar İstiklâl Mahkemelerinde yargılandı.

buyuk-millet-meclisine-karsi-isyanlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir