Cumhuriyetçilik

Cumhuriyetçilik

Cumhuriyetçilik, yeni Türk Devleti’nin kurulmasına dayanak teşkil etmesi, diğer ilkelerin uygulanması açısından Atatürk ilkeleri arasında önemli bir yere sahiptir. Bu ilkeyi anlamak için önce cumhuriyet kavramının anlamını bilmekgerekir.
Cumhuriyet kelimesi, Arapça “halk, ahali, büyük kalabalık” anlamına gelen “cumhur” kelimesinden türemiş olup “halkın yönetimi” demektir. Cumhuriyet kavramı genellikle halkı yönetecek devlet başkanları ve meclisin halk tarafından belli bir süre için seçilmesini, daha kapsamlı olarakda egemenliğin milletin bütününe ait olmasını ifade etmektedir.
Cumhuriyet, hem bir devlet hem de hükûmet şeklidir. Devlet şekli olarak cumhuriyet, egemenliğin millete ait olmasıdır. Hükûmet şekli olarak ise devlet başkanının ve millet meclisinin belirli bir süre için seçimle iş başına gelmesidir.

halk iktidarı anlamına gelen demokrasi, tüm yurttaşların haklarını güvence altına alarak çoğunluk iktidarının belirli kurallar içinde yürütme gücünü kullandığı rejimdir. Bir devlet biçimi olan cumhuriyetin tam anlamıyla gerçekleşmesi ülke içinde demokrasinin uygulanmasıyla sağlanabilir.Cumhuriyet yönetimi ve demokrasinin tam olarak uygulanması açısından seçim ve halkın iradesinin temsil edildiği meclis unsuru önem taşımaktadır.Bunun için seçme ve seçilme hakkının tüm vatandaşlara tanınması gerekir. Böylece demokratik şartlarda gerçekleştirilecek seçim sonucunda oluşacak meclis, millet iradesini tam olarak temsil edecektir. Bu özellikleri nedeniyle Atatürk: “Türk milletinin tabiat ve âdetlerine en uygun olan idare Cumhuriyet idaresidir.”1 demiştir.
Günümüzde cumhuriyet adıyla anılan bazı devletlerde yukarıdaki özelliklerden farklı uygulamalar görülmektedir. Örneğin bu ülkelerdeki vatandaşlar, seçme hakkına sahip olmalarına rağmen yalnızca tek bir partiye veya adaya oy vermek zorundadır.Bu durumda cumhuriyet yönetimi gerçekleşmiş olur.

Ancak demokratik cumhuriyet gerçekleşmez. Demokratik cumhuriyetin tam manasıyla uygulanması tüm vatandaşlar temel hak ve özgürlüklerini de kullanmasına bağlıdır. Bu özelliklerden dolayı Atatürk, “Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir.”1 sözüyle de belirttiği gibi Türk toplumu için demokratik bir cumhuriyet yönetimini hedeflemiştir. Nitekim cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çok partili siyasi yaşamı gerçekleştirmek için büyük uğraşlar vermiştir.

cumhuriyetcilik

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir