Halifeliğin Kaldırılması

Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart1924)
Halifelik unvanı; Hz. Muhammed’in ölümünden sonra İslam devletinin yöneticilerine verilmiştir. Halifeler Müslümanların dinî ve siyasi birliklerini temsil etmeye çalışmışlardır. Türkler, Müslüman olduktan kısa bir süre sonra İslamiyet’in koruyucusu ve lideri durumuna geldiler. Bu görev Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı fethinden sonra Osmanlı padişahlarına geçti.
Osmanlı Devleti’nin zayıflaması sonucunda halkı Müslüman olan topraklarda kaybedildi. Osmanlı padişahları halifelik makamının, kendilerine verdiği hakları kaybettiği ülkeler üzerinde kullanmaya çalıştılar. Bu durum başta İngiltere olmak üzere sömürgeci devletlerin, hilafet makamını elinde bulunduran Osmanlı Devleti’ne karşı yıkıcı politika izlemelerine neden oldu.
Saltanatın kaldırılması ve Sultan Vahdettin’in 17 Kasım 1922’de ülkeyi terk etmesi üzerine TBMM Osmanlı ailesinden olan Abdülmecid’i halife olarak seçmişti.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Türk milletini temsil eden Türkiye Büyük Millet Meclisi yönetim gücünün merkezi hâline geldi. Başta halifelik kurumu olmak üzere millî egemenlik anlayışı ile bağdaşmayan tüm kurumların kaldırılması yoluna gidildi. Halifelik makamı tüm Müslümanları temsil etmesi yönüyle Türkiye’nin sadece iç politikasını değil dış politikasını da etkilemekteydi.
Türkiye Cumhuriyeti; iç politikasını millî egemenlik ilkesi üzerine oluştururken dış politikasını ise yurtta barış dünyada barış politikası üzerinde kurdu. Dış politikada; başka devletleri iç işlerimize karıştırmamak millî menfaatlerimizi ve uluslararası barışı korumak, temel kural kabul edildi.Buna karşın Halife Abdülmecid’in yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış politika ilkelerine uymaması ve siyasi otorite olarak hareket etmek istemesi, resmî törenler düzenlemesi ülkede huzursuzluğa neden oldu. Bunun üzerine hilafet makamının kaldırılması için Türkiye Büyük Millet
Meclisine önerge verildi. Halifelik 3 Mart 1924’te TBMM’de kabul edilen kanunla kaldırıldı. Aynı kanunla, Osmanlı ailesine mensup olan kişilerin ileride saltanat ve hilafet iddiasında bulunmalarını engellemekamacıyla ülke dışına gönderilmeleri kararı alındı.
Halifeliğin kaldırılmasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisinin üzerinde etki yapabilecek bir kurum ortadan kalkmış oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisinin ülke genelindeki otoritesi arttı.

halifeligin-kaldirilmasi

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir