Kader ve Özgürlük Kavramı

Kader ve Özgürlük Kavramı
Allah’ın evrende koyduğu yasalar çerçevesinde, insanın dilediğini, istediğini seçmesi, tercih etmesi, karar vermesi, dilediğine yönelmesi onun özgür olduğunu göstermektedir.
Özgürlük ve irade kavramı birbiriyle ilişkilidir. Herhangi bir baskı ve zorlama
altında olmadan tamamen kendi istek ve düşüncesiyle hareket eden özgür bir insan
sonuçtaki sorumluluğu da üstlenmelidir. Davranışlarının sonucundaki iyilik ve kötülük
tamamen kişiye aittir. Nitekim Kur’an’da bu durum şöyle açıklanmaktadır: ” Başınıza
gelen herhangi bir felaket (olumsuzluk), kendi elinizle işledikleriniz yüzündendir…”
(Şuara suresi 30. ayet).

Yâşamdaki olumsuzlukları değiştirmeye çalışmadan kadere bağlamak doğru bir
yaklaşım mıdır?

Yasaları yaratıcı tarafından belirlenmiş bir evrende insanın sınırlı iradesi çerçevesinde istediği gibi hareket etme özgürlüğü vardır. İnsan, belirli bir plan ve program dahilinde kendi yaşamını sürdürür. Yaptıklarının tüm iyilik ve kötülüklerin sorumluluğu kendisine aittir. Sorumluluk belirli bir yaştan sonra başlar, ölünceye kadar devam eder. Kötü bir davranış yaptığında kişinin “kaderim de varmış” “alınyazım mış” türü yaklaşımı doğru bir davranış değildir. Çünkü kendi özgür iradesiyle iyilik yerine kötülüğü tercih etmiştir. İnsanın suçu kadere ve alınyazısına atması kişiyi tembelliğe götürür. İnsan ancak çalışmasının karşılığını alır. Allah, iyilik ve kötülüğü insanlara ulaştırmak için gerek kutsal kitaplar, gerekse peygamberler göndermiştir.

İnsan doğrudan kendini ilgilendiren konularda özgürdür. Sınırsız ve sonsuz bir irade özgürlüğü sadece Yüce Yaratıcı için söz konusudur. İnsan kendi tercihiyle, özgür iradesiyle ve aklını kullanarak yaptığı seçimlerde kişi sonuçtaki sorumluluğa da katlanır. İnsan’ın özgür irade sahibi bir varlık olduğuna dair kutsal kitabımızda birçok ayet bulunmaktadır: “Şüphesiz biz ona (insana) doğru yolu gösterdik. İster şükredici olsun, ister nankör!..” (İnsan suresi 3. ayet.), “Kim iyi bir iş yaparsa kendi yararına, kimde kötülük yaparsa kendi zararınadır. Rabbin kullarına asla zulmedici değildir.” (Fussilet suresi 46. ayet.).

İnsanın kaderini etkileyen bazı unsurlar vardır. Örneğin kişinin anne-babası, yaşadığı coğrafya vb. durumlara insan etki edemediği için sorumlu değildir.

kader_ozgurluk