MUSTAFA KEMAL’İN HAYATINDAKİ DÖRT ŞEHİR

MUSTAFA KEMAL’İN HAYATINDAKİ DÖRT ŞEHİR

Selanik
Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençlik yıllarının bir bölümünün geçtiği Selanik, Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki en gelişmiş şehirlerinden biriydi. Liman ve demir yolu ile ülkenin ve dünyanın farklı yerleriyle irtibat hâlindeydi. Gelişmiş bir ticaret ve sanayi şehriydi. Ticari önemi nedeniyle çok sayıda yabancı tüccar bu şehri ziyaret ediyordu. Bu nedenle Avrupa’da basılan gazete, dergi ve kitaplar kolayca temin edilebiliyordu. Bu sayede Selanik’te yaşayanlar dünyadaki gelişmelerden ve fikir akımlarından haberdar oluyorlardı. Mustafa Kemal de Selanik’teki zengin kültürel birikimden istifade etmiş, buraya ulaşan yayınları takip etmiştir. Selanik’te yaşayan farklı milletlerin devlete bakışını görmüş, bu milletlerin uzun süre Osmanlı Devleti içerisinde birlikte yaşayamayacağını anlamıştır.
Selanik’e yıllar sonra öğrenim hayatını tamamlayarak askerî görevle gelen Mustafa Kemal, burada daha önce Suriye’de kurduğu “Vatan ve Hürriyet” cemiyetinin şubesinde çalışmalarını sürdürmüştür. Mustafa Kemal ülkedeki siyasi gelişmeleri yakından takip etmiş ve görüşlerini yakınındakilerle paylaşmıştır. Mustafa Kemal, kurduğu cemiyetin İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılmasından bir süre sonra cemiyet ile fikir ayrılığına düşmüştür. Ordunun siyaset dışında kalmasını isteyen Mustafa Kemal, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nden ayrılarak sadece askerlik görevini sürdürmeye devam etmiştir.

selanik
Manastır
Mustafa Kemal’in Askerî İdadide eğitim gördüğü bu şehir konsolosluklar ve ticaret şehridir. Mustafa Kemal Askerî İdadide okurken vatan ve hürriyet şairi Namık Kemal’den ve eserlerinde Türkçülüğü ön plana çıkaran Mehmet Emin Yurdakul’dan etkilenmiştir. Tarih öğretmeni Kolağası Mehmet Tevfik Bey’in dersleri sayesinde tarih bilinci gelişmiştir. Bu dönemde Avrupalı düşünürlerin kitaplarını okumaya başlamış, onların hürriyet, özgürlük, cumhuriyet ile ilgili düşüncelerinden etkilenmiştir. Askerî İdadide öğrenciyken Türk milletinin geleceği ile ilgili arkadaşlarıyla fikir alışverişinde bulunmaya başlamıştır. Bu dönemde gerçekleşen Türk-Yunan Savaşı sonrası gelişmeler Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkilemiştir. Savaşta başarılı olmasına rağmen Osmanlı Devleti’nin her­hangi bir kazanç elde edememesi Mustafa Kemal’in devletin geleceği ile ilgili kafasında soru işaretleri oluşmasına neden olmuştur.

manastir

İstanbul

Mustafa Kemal Manastır’dan sonra öğrenim hayatını tamamlamak için İstanbul’a gelmiştir. Osmanlı Devleti’nin baş­kenti olan bu şehirde öğrenim hayatını sürdürürken aynı zaman­da siyasi faaliyetleri yakından takip etmiştir. Ülke sorunları üze­rine arkadaşlarıyla birlikte toplantılar yapmıştır. Günlük gazete­leri takip etmiş, özellikle Fransızca yayınları okuyarak Avrupa’daki gelişmeleri öğrenmeye çalışmıştır.

istanbul

Sofya

Mustafa Kemal Sofya’da Osmanlı elçiliğinde askerî ataşelik görevinde bulunmuştur. Sofya’da sosyal hayatın çok renkli olma­sı ve görevi gereği Avrupa devletlerinin temsilcileriyle görüşme ve fikirlerini paylaşma imkânı bulması onun fikir hayatının şekillen­mesinde etkili olmuştur.

Burada kaldığı yıllarda bölgede yaşayan Türklerle yakından ilgilenmiş, onların sorunlarını yerinde görme fırsatı bulmuştur. Türklerin yaşadıkları sorunları çözümlemeye çalışmış, bu sorun­larla ilgili raporlar yazarak Osmanlı Hükûmeti’ni bilgilendirmiştir.

Mustafa Kemal’in fikir hayatının oluşması ve gelişmesinde yaşadığı şehirlerdeki ortamın katkısı önemlidir. Bu şehirlerdeki ortamın yanında öğretmenleri ve okuduğu kitaplardan kazandığı Türk tarihi ve kültürü sevgisi ile akılcı ve bilimsel düşünme bece­risi fikir hayatının oluşmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal’in düşüncelerini daha sonra meydana getirdiği ilke ve inkılaplarında görmek mümkündür.

sofya

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir