Statik Elektriğin Anakarta Zararları

Statik Elektriğin Anakarta Zararları

Yürürken ayağınızı yere sürttüğünüzde oluşan sürtünme enerjisi elektrik ile yüklenmenize neden olur. Durduğunuzda ayakkabılarınızın tabanı size yüklenen elektriği yalıtır; böylece bulunduğunuz ortamdan farklı bir voltaj potansiyeli taşırsınız. Herkes mutlaka bir metale, başka kişiye vb. dokunduğunda bu elektrik geçişini hissetmiştir. Özellikle de plastik kaplama döşemelerde kalın kauçuk tabanlı ayakkabılarla dolaştıktan sonra. Bu elektromanyetik olayın elektronik bileşenler üzerinde çok tehlikeli sonuçları olabilir. Statik boşalma sırasındaki akım, çok yüksek olmasa da voltaj farkı anlık olarak on binlerce volta çıkabilir. Bu kadar yüksek voltaj bellek yongaları gibi bileşenlere kolayca zarar verebilir. Bu yüzden işe başlamadan önce yapmanız gereken en önemli şey, kendinizi topraklamaktır. Ayrıca bilgisayar mutlaka topraklı bir prizden güç almalıdır. Çünkü bilgisayar çalışırken de hareketli parçalar(fanlar) nedeni ile statik elektrik oluşabilir. Toprak hattı statik elektrik boşalmasını sağlayacaktır. Vücudumuzdaki statik elektriği boşaltmak için herhangi bir bilgisayar bileşenine dokunmadan önce bir metale (kalorifer veya PC kasası) dokunun. Böylece vücudunuzdaki elektriği boşaltmış olursunuz.

Statik elektrik, farklı yüklerle yüklü olan cisimlerin birbirine temas etmesi sonucu ortaya çıkar. Yüklü iki bulutun birbirine teması yıldırımı meydana getirir. Diğer yüklü cisimlerin birbirine temasında da ark ve küçük çarpılmalar meydana gelir. Bu durumu bazen bir cisme dokunduğunuzda ya da başka biri ile tokalaştığınızda yaşayabilirsiniz. Bu çarpılmanın nedeni, dokunulan cismin ya da kişinin size göre zıt yükle yüklü olması veya cisim ya da kişinin teması ile bu yüklerin boşalmasıdır.

Statik elektrik görünüşte zarar vermeyecek bir elektrik türü olarak düşünülse de aslında oldukça büyük zararlara neden olabilir. Yüklenme sonrasında temas sonucu yük boşalmaları endüstri ve ticari alanlarda ciddi zararlara neden olabilmektedir. Yük boşalması sırasında oluşan ark ve kıvılcımlar yangınlara sebep olabilir. Yine elektronik alanda ve bilgisayar alanında bu yükler cihazların zarar görmesine ve bozulmasına sebep olabilir. Yük boşalması ile cihazları oluşturan parçalar arızalanır ve çalışamaz hâle gelebilir.

Statik Elektriğin Zarar Verebileceği Ortamlarda Alınacak Önlemler

Statik elektrik, çeşitli bilgisayar malzemelerine zarar verebilir. Bu zararın önüne geçebilmek için çeşitli yöntemler mevcuttur. Bunlar aşağıda verilmiştir.

Donanım Malzemeleri İçin Alınacak Önlemler

Donanım birimlerinin statik elektriğe karşı korunması için statik elektrikle yüklü olma ihtimaline karşı yükünü boşaltacak şekilde muhafaza edilmeleri ya da statik elektrikle yüklenmelerini önleyecek şekilde montajlarının yapılması ve bu şekilde kullanılmaları gerekir.
Kasaya ve çalışma alanlarında montaj yaparken iletken olmayan montaj vidaları kullanılmalıdır. Parçalar, antistatik koruma sağlayan ambalajlar ya da özel kaplama malzemeleri içerisinde saklanmalıdır. Bu malzemeler satın alma esnasında donanım birimleri ile verilmektedir.

Antistatik Çalışma Ortamı Sağlamak

Topraklama, gerilim altında olmayan bütün tesisat kısımlarının uygun iletkenlerle toprak içerisine yerleştirilmiş bir iletken cisme (elektrot) bağlanmasıdır. Statik elektrikten korunmak için çalışma alanında topraklama sağlanmalıdır. Topraklama sayesinde cihaz üzerindeki kaçak akımlar ve statik elektrik toprağa akacaktır. Böylece elektrik dalgalanmalarından ve statik elektriğin zararlarından korunma sağlanacaktır.

Çalışma ortamında çalıştığımız aletlerin ve kullandığımız malzemelerin yüklenmeye neden olmayacak şekilde kullanılması ve bu şekilde muhafaza edilmesi gerekir.. Araç ve gereçler, bizi yüksek gerilimden koruyacak şekilde yalıtkan malzeme ile kaplıdır. Böylece çalışma ortamındaki cihaz ya da malzemelerin statik elektrik ile yüklenmesi önlenebilir.

Bunun için yer döşemeleri, çalışma masası veya alanı antistatik malzemeden seçilebilir. Çalışma esnasında giyilen kıyafetler antistatik ürünler olabilir.
Kişisel Antistatik Önlemleri

İnsanlar gün boyu hareket hâlinde olduğu için sürtünmenin etkisiyle statik elektrikle yüklenir. Gün boyu pek çok yerde bu yüklenme ve yük boşalmaları ile karşılaşabiliriz. Donanım birimleriyle temas etmeden önce vücuttaki bu yükün boşaltılması gerekir. Aksi takdirde bu yük çalıştığımız parçalar üzerinden boşalma yapabilir ve bu durum da parçalara zarar verebilir. Bu yükü boşaltmak için çalışma öncesi toprağa temas eden zeminlere dokunabiliriz. Bunun için kalorifer peteklerini, su borularını, çeşmeyi, duvarı, vb. kullanabiliriz. Çalışma esnasında da yine statik elektrikle yüklenme ihtimaline karşı statik elektrik oluşumunu engelleyen antistatik eldiven kullanılabilir.
Manyetik Ortama Karşı Önlemler

Günlük hayatımızdaki pek çok yerde (elektrik şebekeleri, aydınlatma, haberleşme ağları, evimizdeki kablolar ve elektrikli aletler vb.) manyetik alanlar oluşmakta ve bu manyetik alanlar bizi etkilemektedir. Bu alanlar, insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Bu alanların etkilerinden korunmak için manyetik alan oluşan yerlerden mümkün olduğunca uzak çalışılmalı ve uzak durulmalıdır. Yakın olduğumuz zamanlarda ise süreyi mümkün olduğu kadar kısa tutmak iyi olur. Bilgisayar başında çok çalışmak, televizyona ve elektronik aletlere yakın durmak, ev içi ve şehir elektrik şebekelerine çok yakın durmak bizim manyetik alandan etkilenmemize neden olacaktır.
anakarti-statik-elektrikten-korumak

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir